سازمان دامپزشکی کشور

به گزارش روابط عمومی اداره‌کل دامپزشکی استان زنجان، دکتر علی اشرفی مدیرکل دامپزشکی استان زنجان در گفت‌وگویی با تشریح عملکرد دوماهه سال ۱۴۰۵ اداره بهداشت و مدیریت بیماری‌های طیور، بر نقش حیاتی این اداره در صیانت از امنیت غذایی و سلامت عمومی تأکید کرد.

سؤال: چرا «بهداشت و مدیریت بیماری‌های طیور» در دامپزشکی استان یک بخش راهبردی محسوب می‌شود؟ اشرفی: صنعت طیور یکی از اصلی‌ترین منابع تأمین پروتئین مردم است و به دلیل تراکم بالای پرورش، بیماری‌ها می‌توانند خیلی سریع گسترش پیدا کنند. اگر پایش، واکسیناسیون، تشخیص آزمایشگاهی و آموزش به‌صورت مستمر انجام نشود، پیامدهایی مثل افزایش تلفات، کاهش تولید گوشت و تخم‌مرغ، زیان سنگین به تولیدکننده و در نهایت فشار به بازار و امنیت غذایی جامعه اتفاق می‌افتد. بنابراین این اداره در عمل «خط مقدم پیشگیری» است.

سؤال: در دو ماهه نخست سال ۱۴۰۵ چه میزان بازدید و آموزش انجام شده است؟ اشرفی: بر اساس آمار ثبت‌شده، در این دوره 13بازدید از مراکز پرورش طیور صنعتی، 3 بازدید از مراکز پرورش طیور بومی و چهار بازدید از زیستگاه‌های حیات وحش انجام شده است. همچنین 8 کلاس آموزشی برگزار و در مجموع 50 نفر آموزش دیده‌اند.در جزئیات شهرستانی هم خدابنده یک بازدید صنعتی و یک بازدید بومی، یک کلاس آموزشی و آموزش ۱۷ نفر را داشته، خرمدره ۶ بازدید صنعتی، ۲ بازدید زیستگاه، ۶ کلاس آموزشی و آموزش ۲۳ نفر را ثبت کرده، ابهر یک بازدید از زیستگاه حیات وحش داشته است، در شهرستان طارم نیز سه بازدید از مراکز طیور پرورش طیور صنعتی و دو بازدید از طیور بومی و یک مورد بازدید از زیستگاه حیات وحش و یک کلاس آموزشی که آموزش ده نفر از بهره برداران را همراه داشته است. ستاد استان نیز ۳ بازدید از مراکز صنعتی انجام داده است.

سؤال: وضعیت تولید و جوجه‌ریزی در این بازه چگونه بوده است؟ اشرفی: در دوماهه مورد گزارش، مجموع جوجه‌ریزی ثبت‌شده 4 میلیون و 739 هزار و 993 قطعه بوده است که شامل 4 میلیون و 517 هزار و 990 قطعه مرغ گوشتی، ۹۳ هزار و ۵۰۰ قطعه مادر گوشتی، ۳۰ هزار و ۴۰۰ قطعه مرغ تخم‌گذار، 39هزار و 903 قطعه بوقلمون گوشتی و ۵۸ هزار و ۲۰۰ قطعه پولت تخم‌گذار است. این اعداد نشان می‌دهد با یک زنجیره تولید گسترده روبه‌رو هستیم و کوچک‌ترین غفلت از موازین بهداشتی می‌تواند تبعات وسیع داشته باشد.

سؤال: اکنون چند واحد اپیدمیولوژیک طیور در استان فعال است؟ اشرفی: در حال حاضر ۱۲۹ واحد پرورش مرغ گوشتی فعال و ۲۶ واحد پرورش بوقلمون گوشتی فعال در استان داریم. همچنین ۱۱ واحد مادر گوشتی با ۲۰ گله فعال، ۳ واحد مادربوقلمون، یک واحد مرغ مادر تخم‌گذار، ۱۷ واحد مرغ تخم‌گذار و یک واحد اجداد گوشتی فعال در حال فعالیت هستند. این گستردگی واحدها لزوم مدیریت دقیق، داده‌محور و همیشگی بیماری‌ها را نمایان می کند.

سؤال: در این دو ماه، شاخص تلفات و وضعیت بیماری‌ها چگونه گزارش شده است؟ اشرفی: در این دوره100 هزار و 949 قطعه تلفات در واحدهای پرورشی طیور ثبت شده که حدود 2 درصد نسبت به جوجه‌ریزی را نشان می‌دهد.طی دو ماه گذشته یک کانون آنگارا و 12 کانون نیوکاسل و 2 کانون برونشیت عفونی ثبت شده و 8 کانون آنفلانزای غیر فوق حاد گزارش شده است. . نکته مهم اینکه در این بازه هیچ کانون حاد بیماری که منجر به معدوم سازی بشوددر استان ثبت نشده است.

سؤال: دامپزشکی استان در حوزه واکسیناسیون چه اقداماتی انجام داده است؟ اشرفی: واکسیناسیون ستون اصلی پیشگیری است. در این بازه در مجموع 19 میلیون و 559 هزار و 903دز واکسن در طیور صنعتی مصرف شده که از این میزان 19 میلیون و 190هزار دز در واحدهای مرغ گوشتی و 286هزار و ۲۰۰ دز در گله‌های مادر مصرف شده است. همچنین 5 میلیون و 502 هزار و 803 دز به‌صورت تزریقی استفاده شده است.

سؤال: در پایش و تشخیص آزمایشگاهی چه میزان نمونه‌گیری و آزمایش انجام شده است؟ اشرفی: در طرح پایش دوره‌ای مرغ مادر، 9هزار و 76 آزمایش مربوط به نمونه‌های خون و سواب انجام شده است. همچنین 384 آزمایش در پایش‌های نمونه‌برداری‌شده توسط بخش خصوصی ثبت شده است. آزمایشگاه و پایش دقیق باعث می‌شود بیماری‌ها زود تشخیص داده شوند و قبل از تبدیل‌شدن به بحران، کنترل شوند. سؤال: اگر این

عملیات دوماهه به‌صورت مستمر انجام نشود، چه عواقبی می‌تواند برای جامعه داشته باشد؟ اشرفی: تجربه نشان داده هر جا مراقبت و پیشگیری کم شود، بیماری‌ها فرصت اشاعه پیدا کرده که حاصل آن افزایش سریع تلفات، افت تولید، تشدید خسارت اقتصادی، نگرانی عمومی، افزایش قیمت محصولات پروتئینی و تهدید امنیت غذایی باشد.وظیفه سازمانی اداره بهداشت و مدیریت بیماری‌های طیور دقیقاً جلوگیری از همین سناریوهاست؛ که نتیجه آن پیشگیری قبل از ایجاد بحران می باشد.